عوارض زایمان سزارین یکی از مهمترین مسائلی بوده که هر زن باردار باید قبل از تصمیم گیری درباره روش زایمان خود به آن توجه کند. اگرچه سزارین به عنوان یک روش جراحی برای نجات جان مادر و نوزاد در شرایط خاص و اورژانسی ضروری است، اما عوارض آن برای مادر و نوزاد به مراتب پیچیده تر از زایمان طبیعی می باشد. آیا واقعا زایمان سزارین همیشه انتخاب درستی است؟ آیا عوارض آن تنها به دوران پس از زایمان محدود می شود یا تاثیرات بلندمدتی نیز دارد؟ در این مقاله به بررسی دقیق تر عوارض زایمان سزارین می پردازیم پس با ما همراه باشید.
مهمترین عوارض زایمان سزارین
زایمان سزارین مانند هر عمل جراحی دیگری با عوارضی همراه است که این عوارض بلافاصله بعد از عمل یا در طولانی مدت بروز می کنند و تاثیرات جدی تری بر سلامت مادر و نوزاد دارند. در ادامه به بررسی مهمترین عوارض زایمان سزارین می پردازیم:
عفونت های بعد از عمل
یکی از شایع ترین مشکلات بعد از سزارین، عفونت در ناحیه زخم یا رحم است. ممکن است باکتری هایی که به طور طبیعی در واژن وجود دارند، از طریق برش جراحی وارد رحم شده و باعث التهاب لایه داخلی آن (اندومتریت) شوند. در برخی موارد نیز محل برش در پوست و بافت های زیرین دچار عفونت شده و با تب، درد شکم و حتی تشکیل آبسه های چرکی همراه می باشد.
خونریزی شدید
بهتر است بدانید میزان خونریزی در زایمان سزارین دو برابر زایمان طبیعی است. برش دیواره رحم و بریدن رگ های خونی باعث کاهش چشمگیر حجم خون می شود که اگر کنترل نشود، ممکن است تهدیدی جدی برای جان مادر بوجود آید. گاهی لازم است مادر از مکمل های آهن، دارو یا حتی تزریق خون برای بازیابی سلامت استفاده کند.
هیسترکتومی (برداشتن رحم)
لازم به ذکر است در موارد نادری که خونریزی شدید قابل کنترل نباشد یا مشکلاتی مانند چسبندگی غیرعادی جفت به رحم رخ دهد، پزشک ناچار به خارج سازی رحم برای نجات جان مادر خواهد شد که این عمل باعث از دست رفتن توانایی باروری در آینده می شود.
تاخیر در جمع شدن رحم
بعد از زایمان، رحم باید به تدریج به اندازه طبیعی خود بازگردد. اما لازم به ذکر است این روند در سزارین کندتر اتفاق می افتد و حتی در شرایطی مانند چندقلوزایی، استفاده از داروی بی حسی یا وجود فیبروم های رحمی کندتر می شود. بنابراین مراجعه به بهترین متخصص زنان و زایمان تهران و نظارت پزشک برای جلوگیری از خونریزی های ثانویه ضروری است.
لخته شدن خون (ترومبوز)
احتمال تشکیل لخته در رگ های پا یا لگن پس از سزارین افزایش می یابد. اگر این لخته ها به ریه منتقل شوند باعث آمبولی ریوی خواهند شد؛ حالتی خطرناک که ممکن است کشنده باشد. البته لازم به ذکر است علائم هشداردهنده مانند درد و تورم پا نباید نادیده گرفته شوند.
واکنش به داروها یا بیهوشی
برخی زنان نسبت به داروهای بی حسی یا بیهوشی حساسیت دارند. عوارض این مشکل ممکن است از سردرد، تهوع و سرگیجه تا واکنش های آلرژیک شدید مانند تنگی نفس و شوک آنافیلاکسی متغیر باشند. این عوارض بیشتر در موارد اورژانسی و بدون سابقه بررسی های دقیق پزشکی بروز می کنند.
سردرد و کمردرد طولانی مدت
بی حسی نخاعی که در سزارین استفاده می شود، اگر به درستی انجام نشود ممکن است موجب آسیب به بافت اطراف نخاع شود. این موضوع منجر به سردردهای مزمن و دردهای شدید کمری می شود که برای مدت طولانی شما عزیزان را درگیر می کند.
بیشتر بخوانید: فیبروم رحم در بارداری
دوره نقاهت طولانی تر
بهبودی بعد از سزارین نسبت به زایمان طبیعی بیشتر زمان می برد. بستری طولانی تر در بیمارستان، مراقبت های ویژه و محدودیت در فعالیت های روزمره، همگی بخشی از روند بهبودی هستند که نیازمند صبر و مراقبت پزشکی می باشد.
افسردگی پس از زایمان
با وجود اینکه افسردگی پس از زایمان در بسیاری از مادران رخ می دهد، در سزارین به دلیل محدودیت های حرکتی، تاخیر در برقراری ارتباط با نوزاد و دردهای جسمانی، احتمال بروز آن بیشتر است و نیاز به پیگیری روان شناختی دارد.
مشکلات شیردهی
به دلیل درد محل زخم یا تاخیر در ترشح شیر، برخی مادران سزارینی دیرتر می توانند به نوزاد خود شیر بدهند. این مسئله گاهی موجب زخم یا التهاب پستان و دشواری در شیردهی می شود.
آسیب به اندام های داخلی
در حین عمل، ممکن است آسیب ناخواسته ای به مثانه، روده یا سایر اندام های مجاور رحم وارد شود، به ویژه اگر مادر قبلا سابقه سزارین داشته باشد. این آسیب ها نیازمند جراحی های ترمیمی یا مراقبت های بیشتر می باشند.
آسیب به نوزاد
ابتدا لازم به ذکر است آسیب دیدگی نوزاد یک عوارض نادر زایمان سزارین است. به طور کلی در برخی موارد ممکن است نوزاد در حین عمل سزارین دچار خراش یا آسیب های جزئی ناشی از ابزار جراحی شود.
چسبندگی جفت در بارداری های آینده
زنانی که سابقه سزارین دارند، در بارداری های بعدی بیشتر در معرض خطر چسبندگی شدید جفت به محل زخم قبلی رحم هستند. این وضعیت باعث خونریزی شدید و حتی ضرورت برداشتن رحم می شود.
ناباروری و سقط جنین در بارداری های آینده
برخی مطالعات نشان داده اند که سزارین احتمال ناباروری یا سقط جنین را در بارداری های بعدی افزایش می دهد، به ویژه اگر بین دو بارداری فاصله کوتاهی وجود داشته باشد.
بیشتر بخوانید: عوارض سیگار در بارداری
افزایش خطر مرگ مادر
اگرچه مرگ مادر در کشورهای پیشرفته بسیار نادر است اما احتمال آن در سزارین کمی بیشتر از زایمان طبیعی می باشد. لازم به ذکر است این عارضه نیز به دلیل عوارضی مانند خونریزی، آمبولی یا عفونت شدید رخ می دهد.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، زایمان سزارین گرچه در شرایط خاص نجات بخش و ضروری می باشد اما برخلاف تصور رایج، یک روش کاملا بی خطر نیست. این نوع زایمان یک عمل جراحی بزرگ محسوب می شود و با عوارض کوتاه مدت و بلندمدت مختلفی از جمله عفونت ها، خونریزی شدید، آسیب به اندام های داخلی، لخته شدن خون، واکنش به دارو و بیهوشی، هیسترکتومی اورژانسی، تاخیر در جمع شدن رحم، سردرد و کمردرد مزمن و حتی خطر مرگ همراه است.
