حالت تهوع در بارداری یکی از شایع ترین مشکلاتی بوده که بسیاری از زنان باردار به ویژه در سه ماهه اول، آن را تجربه می کنند. این مشکل که اغلب با عنوان تهوع صبحگاهی شناخته می شود، در هر ساعتی از شبانه روز رخ می دهد و در برخی موارد زندگی روزمره شما عزیزان را تحت تاثیر قرار می دهد. اما چرا برخی از زنان باردار دچار تهوع شدید می شوند، در حالی که برخی دیگر آن را تجربه نمی کنند؟ آیا راهکارهای موثری برای کاهش این عارضه وجود دارد؟ در این مقاله، ابتدا به دلایل ایجاد حالت تهوع در بارداری و روشهای موثر برای کاهش آن را بررسی می نماییم پس با ما همراه باشید.
حالت تهوع یا استفراغ در بارداری چیست؟
حالت تهوع در بارداری یکی از شایع ترین علائمی بوده که بسیاری از زنان در سه ماهه اول تجربه می کنند. این عارضه که اغلب با عنوان تهوع صبحگاهی شناخته می شود، در هر ساعتی از روز رخ می دهد و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است. برخی از مادران تنها احساس خفیفی از تهوع را تجربه می کنند، در حالی که برخی دیگر دچار استفراغ شدید و مداوم می شوند که در نهایت منجر به کاهش وزن و کم آبی بدن می گردد.
بیشتر بخوانید: زایمان زودرس چیست؟
علائم حالت تهوع در بارداری
بهتر است بدانید این مشکل که به تهوع صبحگاهی نیز معروف بوده که از چند هفته پس از لقاح آغاز شده و تا سه ماهه دوم یا حتی در برخی موارد تا پایان بارداری ادامه می یابد. شدت این عارضه در زنان مختلف متفاوت است؛ برخی تنها گاهی احساس تهوع دارند، در حالی که برخی دیگر با استفراغ های مکرر و شدید مواجه می شوند. علائم این عارضه به شرح زیر است:
- ناتوانی در خوردن یا نوشیدن
- تهوع ناشی از گرما و ترشح بزاق
- کم آبی بدن و کاهش دفعات ادرار
- سرگیجه، خستگی مفرط و از حال رفتن
- تهوع شدید و استفراغ بیش از سه بار در روز
- سردرد، ضربان قلب سریع و فشار خون پایین
- کاهش وزن بیش از 5 درصد وزن قبل از بارداری
- شروع تهوع در صبح و ادامه یافتن آن در طول روز
- حالت تهوع همراه یا بدون استفراغ در سه ماهه اول
- احساس تهوع بعد از مصرف غذا به ویژه غذاهای تند
- حساسیت و حالت تهوع نسبت به برخی عطرها و غذاها
- خشکی پوست و در برخی موارد زردی ناشی از آسیب کبدی
نکته: بهتر است در صورت مشاهده هر یک از علائم ذکر شده در بالا به بهترین متخصص زنان و زایمان مراجعه نمایید تا با بررسی علائم، بهترین روش درمان را برای شما عزیزان در نظر گرفته شود.
دلایل بروز استفراغ در دوران بارداری
حالت تهوع در بارداری یکی از رایج ترین مشکلاتی بوده که بسیاری از زنان باردار با آن مواجه می شوند. شدت و مدت این تهوع از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد و تحت تاثیر عوامل متعددی قرار می گیرد. در ادامه به مهمترین دلایل بروز این عارضه اشاره می نماییم:
- استرس و فشار عاطفی: استرس زیاد دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار داده و تهوع را تشدید می کند.
- کمبود ویتامین ها: کمبود برخی ویتامین ها به ویژه ویتامین B6 منجر به افزایش احساس تهوع می شود.
- آب و هوای گرم: جالب است بدانید گرمای زیاد باعث افزایش احساس تهوع در برخی زنان باردار می شود.
- خستگی و ضعف مفرط: خستگی زیاد، تهوع را بدتر می کند و باعث احساس ناخوشایندی در فرد می گردد.
- حرکت و جابجایی زیاد: سفرهای مکرر، ماشین زدگی یا تغییرات سریع محیطی حالت تهوع را تشدید می کند.
- رژیم غذایی نامناسب: مصرف غذاهای چرب، سرخ کرده یا سنگین باعث تحریک معده و افزایش استفراغ می گردد.
- مغز و معده حساس: برخی زنان باردار به دلیل داشتن سیستم عصبی یا گوارشی حساس تر بیشتر مستعد تهوع هستند.
- عفونت دستگاه ادراری: در برخی موارد، وجود عفونت در مجاری ادراری نیز منجر به حالت تهوع در بارداری می شود.
- مشکلات معده: حضور باکتری هلیکوباکتر پیلوری در معده یکی از دلایل اصلی حالت تهوع و استفراغ در بارداری می باشد.
- ژنتیک: اگر مادر یا خواهر فردی در دوران بارداری دچار تهوع شدید شده باشد، احتمال بروز آن برای فرد نیز افزایش می یابد.
- تغییرات هورمونی: افزایش شدید هورمون هایی مانند گنادوتروپین جفتی انسان (hCG) و استروژن در اوایل بارداری سبب بروز تهوع می شود.
- افزایش حساسیت به بوها: در دوران بارداری، حس بویایی زنان تقویت می شود که منجر به واکنش های شدید نسبت به بوهای مختلف به خصوص بوی غذا، عطرها یا مواد شیمیایی می شود.
بیشتر بخوانید: علت خونریزی در بارداری
چرا برخی از زنان باردار حالت تهوع شدیدتری را تجربه می کنند؟
در حالی که بسیاری از زنان در دوران بارداری درجاتی از تهوع را تجربه می کنند، برخی با حالت تهوع شدیدتر و طولانی تری مواجه می شوند. شدت این مشکل در میان زنان مختلف متفاوت بوده و تحت تاثیر عوامل مختلفی می باشد. در ادامه به دلایلی که باعث تشدید تهوع . استفراغ در برخی از زنان باردار می شود، اشاره خواهیم کرد:
- جنسیت جنین
- سابقه میگرن
- بارداری چندقلویی
- سابقه خانوادگی تهوع بارداری
- حساسیت به تغییرات هورمونی
- سابقه تهوع شدید در بارداریهای قبلی
درمان حالت تهوع در بارداری
درمان این عارضه دارای روشهای مختلفی بوده که در ادامه به مهمترین روشهای درمان استفراغ در حاملگی اشاره می نماییم:
- پیاده روی منظم: پیاده روی سبک برای کمک به هضم غذا.
- نعناع: نوشیدن چای نعناع یا استنشاق عطر آن برای تسکین معده.
- هوای تازه: تنفس هوای تازه و قدم زدن در فضای باز برای تسکین تهوع.
- نوشیدن آب: مصرف آب به هیدراته ماندن بدن و کاهش شدت تهوع کمک می کند.
- تغذیه لوله ای: دریافت مواد مغذی از طریق لوله انعطاف پذیر در صورت نیاز شدید.
- تغذیه کامل داخل وریدی: در موارد نادر و شدید، تزریق مواد مغذی به صورت داخل وریدی.
- مایعات داخل وریدی: در صورت کم آبی شدید، دریافت مایعات و مواد مغذی از طریق ورید.
- رازیانه: استفاده از چای رازیانه یا جویدن دانه های رازیانه برای تسکین معده و کاهش تهوع.
- داروهای ضد تهوع: استفاده از داروهای ضد تهوع تحت نظر پزشک در صورت شدت مشکل.
- مشاوره با پزشک: مصرف داروهای ضد تهوع تجویزی (مثل ترکیب ویتامین B6 و دوکسیلامین)
- استفاده از لیمو: استنشاق بوی لیمو یا نوشیدن معجون آب لیمو و عسل تهوع را کاهش می دهد.
- ویتامین B6: مصرف غذاهای حاوی ویتامین B6 مانند موز، برنج قهوه ای و آجیل برای کاهش تهوع.
- غذاهای مناسب: مصرف غذاهای ملایم مانند کراکر، نان تست، سیب زمینی یا برنج برای جلوگیری از تهوع.
- زنجبیل: استفاده از زنجبیل (چای زنجبیلی، آبنبات زنجبیلی) برای جلوگیری از ترشح اسید معده و کاهش تهوع.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، حالت تهوع در بارداری یک مشکل رایج در بانوان باردار بوده که معمولا در سه ماهه اول بارداری مشاهده می شود و برای برخی از زنان تا پایان بارداری ادامه می یابد. اگرچه این وضعیت ناخوشایند است، ولی معمولا تهدید کننده نیست و با روشهای مختلف درمانی مانند تغییرات رژیمی، مصرف مایعات، استفاده از مواد طبیعی مانند زنجبیل و نعناع، استراحت مناسب و در برخی موارد داروهای تجویزی قابل مدیریت است.
