عفونت ادراری در بارداری یکی از مشکلات شایعی بوده که بسیاری از مادران باردار با آن مواجه می شوند. این عفونت ها به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی بدن در دوران بارداری ایجاد می شوند. آیا می دانید که عفونت ادراری در بارداری منجر به عواقب جدی تری مانند زایمان زودرس یا پیشرفت عفونت به کلیه ها می شود؟ بنابراین، تشخیص و درمان به موقع این مشکل بسیار ضروری است. در این مقاله به بررسی علائم اولیه عفونت ادراری، عوامل خطر، روش های پیشگیری و درمان های مناسب در دوران بارداری خواهیم پرداخت پس با ما همراه باشید.
عفونت ادراری در دوران بارداری چیست؟
در حالت طبیعی، بدن انسان دارای باکتری ها و میکروب های متعددی بوده که تا زمانی که در مکان های طبیعی خود باقی بمانند، برای عملکرد بدن ضروری و بی ضرر هستند. اما زمانی که این باکتری ها از محل اصلی خود جابجا شده و وارد بخش های دیگر بدن شوند، مشکلاتی از جمله عفونت های مختلف ایجاد می کنند.
در دوران بارداری، به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی، دستگاه ادراری مادر مستعد ابتلا به عفونت ها می شود. این عفونت ها بر قسمت های مختلف دستگاه ادراری شامل کلیه ها، مثانه و مجاری ادرار تاثیر می گذارند. عفونت های ادراری در زنان باردار به طور خاص شایع بوده و تنها حدود 10 درصد از بانوان باردار این مشکل را تجربه می کنند.
دلایل بروز عفونت ادراری
عفونت ادراری یکی از مشکلات رایج دوران بارداری بوده که بدون علائم خاصی بروز می کنند اما در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، عوارض جدی برای مادر و جنین به همراه دارد. در ادامه به مهمترین عوامل ایجاد عفونت ادراری در بارداری اشاره می نماییم:
- وجود سنگ یا شن کلیه و مثانه
- تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی
- مجاورت دستگاه تناسلی با ناحیه مقعد
- سابقه عفونت های مزمن ادراری یا مثانه
- افزایش احتمال باقی ماندن ادرار در مثانه
- ناهنجاری های مادرزادی در دستگاه ادراری
- افزایش فشار رحم بر مثانه و مجاری ادراری
- سابقه بیماری های کلیوی یا جراحی های مرتبط با دستگاه ادراری
بیشتر بخوانید: درد لگن در بارداری
علائم عفونت ادراری در بارداری
یکی از شایع ترین نگرانی ها مربوط به عفونت ادراری این است که گاهی بدون علائم ظاهر می شود و گاهی با نشانه هایی مشخص همراه است. نکته مهم اینجاست که بسیاری از علائم این بیماری با علائم طبیعی بارداری اشتباه گرفته شوند، بنابراین برای تشخیص این عارضه باید به بهترین متخصص زنان و زایمان در تهران مراجعه نمایید. به طور کلی علائم رایج عفونت ادراری در دوران بارداری به شرح زیر است:
- تغییر در حجم ادرار
- تب، لرز، تهوع در بارداری
- ادرار تیره رنگ، بدبو یا کدر
- مشاهده خون یا خلط در ادرار
- سوزش یا درد هنگام دفع ادرار
- احساس فشار یا ناراحتی در مثانه
- بیدار شدن مکرر در شب برای ادرار
- درد در قسمت پایین شکم یا ناحیه لگن
- درد پهلو یا کمر (در صورت درگیری کلیه ها)
- تکرر ادرار یا احساس نیاز مکرر به تخلیه مثانه
انواع عفونت ادراری در بارداری
در دوران بارداری به دلیل تغییرات فیزیولوژیکی و هورمونی، بدن خانم ها بیش از هر زمان دیگری مستعد ابتلا به عفونت های ادراری است. این عفونت ها با توجه به محل درگیری در دستگاه ادراری به چند نوع مختلف تقسیم می شوند که به شرح زیر است:
- عفونت مثانه (سیستیت): این نوع از عفونت در ناحیه مثانه ایجاد می شود و یکی از شایع ترین انواع عفونت ها در زنان باردار است. بهتر است بدانید به دلیل کوتاهی مجرای ادرار و نزدیکی آن به واژن و مقعد، باکتری ها به راحتی به مثانه راه پیدا کرده و منجر به التهاب و عفونت می شوند.
- عفونت کلیه (پیلونفریت): زمانی که عفونت مثانه یا مجاری ادراری به موقع درمان نشود، باکتری ها به سمت کلیه ها حرکت می کنند. این عارضه منجر به عفونت کلیه ها می گردد و با علائمی مانند تب بالا، درد پهلو، تهوع و استفراغ همراه است.
- باکتریوری بدون علامت: در این حالت، باکتری ها در ادرار وجود دارند اما فرد هیچ علائم ظاهری ندارد. این نوع عفونت تنها با آزمایش ادرار قابل تشخیص بوده و در صورت عدم درمان منجر به زایمان زودرس یا گسترش عفونت به کلیه ها می شود.
روشهای تشخیص عفونت ادراری در بارداری
همانطور که در بالا ذکر کردیم عفونت ادراری در دوران بارداری ممکن است بدون علائم خاصی بروز کند. در واقع، بسیاری از زنان باردار درگیر عفونت های باکتریایی در مثانه یا مجاری ادراری هستند اما به دلیل نبود نشانه های واضح، از وجود آن بی خبر می مانند. برای همین، پزشکان در بررسی های اولیه دوران بارداری به ویژه در سه ماهه اول انجام آزمایش ادرار را به عنوان بخشی از مراقبت های روتین توصیه می کنند، حتی اگر هیچ علامتی در فرد مشاهده نشود. انجام این آزمایش ساده وجود میکروب ها و باکتری های عامل عفونت را مشخص کند.
بیشتر بخوانید: فشارخون در بارداری
روشهای درمان عفونت ادراری در بارداری
بهتر است بدانید اگر این عفونت ها به موقع تشخیص داده شوند با درمان های ساده و مطمئن به خوبی کنترل می شوند. مهمترین نکته در درمان عفونت ادراری در بارداری، انتخاب روش درمانی بی خطر است. در ادامه به رایج ترین روشهای درمان عفونت ادراری در بارداری اشاره می نماییم:
- مصرف آنتی بیوتیک خوراکی
- مصرف مایعات زیاد و استراحت کافی
- استفاده از داروهای ایمن و تایید شده برای بارداری
- تزریق آنتی بیوتیک وریدی در موارد شدید یا پیچیده
- آزمایش مجدد ادرار (کشت و آنالیز) پس از پایان دارو
- درمان بستری در بیمارستان در صورت ابتلا به عفونت کلیه
- رعایت بهداشت فردی و جلوگیری از عوامل تحریک کننده مجاری ادراری
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، عفونت ادراری در دوران بارداری یکی از شایع ترین مشکلات زنان باردار بوده که در صورت تشخیص و درمان به موقع، به طور کامل قابل کنترل است. هرچند این بیماری در ابتدا بدون علائم بوده اما در صورت پیشرفت خطراتی جدی برای سلامت مادر و جنین از جمله زایمان زودرس، عفونت کلیه و مشکلات رشد جنین به همراه دارد. به همین دلیل، انجام آزمایش ادرار در سه ماهه اول بارداری و غربالگری های منظم در طول بارداری از اهمیت بالایی برخوردار است.
