مصرف آسپرین در بارداری موضوعی است که بسیاری از زنان باردار درباره بی خطر بودن آن برای مادر و جنین سؤال دارند. آسپرین با دوز پایین در برخی شرایط خاص بارداری و معمولاً برای کاهش خطر عوارضی مانند پره اکلامپسی توسط پزشک تجویز می شود. اما آیا مصرف هر نوع آسپرین در دوران بارداری مجاز است؟ خیر؛ دوز دارو، علت مصرف و هفته بارداری در تصمیم گیری اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، مصرف خودسرانه قرص ASA در بارداری توصیه نمی شود. در این مقاله کاربرد آسپرین در بارداری، عوارض احتمالی، زمان و دوز مصرف، بهترین زمان استفاده و مدت ادامه درمان، تفاوت مصرف آسپرین کم دوز با مصرف آسپرین برای درد و تب را بررسی خواهیم کرد پس با ما همراه باشید.
آیا مصرف آ اس آ در بارداری مجاز است؟
مصرف ا اس ا در بارداری در برخی شرایط پزشکی و با تجویز پزشک می تواند مجاز باشد. آسپرین کم دوز معمولاً برای زنان بارداری که در معرض خطر بالاتر پره اکلامپسی قرار دارند، مورد استفاده قرار می گیرد. طبق توصیه ACOG و USPSTF، آسپرین کم دوز ۸۱ میلی گرم در افراد واجد شرایط می تواند پس از هفته ۱۲ بارداری برای پیشگیری از پره اکلامپسی تجویز شود.
با این حال، «آسپرین کم دوز تجویزی» با مصرف خودسرانه آسپرین برای درمان سردرد، تب یا درد تفاوت دارد. FDA هشدار داده است که مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی از حدود هفته ۲۰ بارداری به بعد می تواند با خطر اختلال عملکرد کلیه جنین و کاهش مایع آمنیوتیک همراه باشد؛ آسپرین کم دوز ۸۱ میلی گرمی که برای برخی شرایط بارداری تحت نظر پزشک تجویز می شود، از این هشدار استثنا شده است.
آسپرین در بارداری برای چیست؟
آسپرین کم دوز در دوران بارداری بیشتر به دلیل اثر ضد پلاکتی آن و با هدف کاهش احتمال برخی عوارض مرتبط با بارداری تجویز می شود. مهمترین کاربرد آن، پیشگیری از پره اکلامپسی در زنان دارای عوامل خطر مشخص است.
| کاربرد | توضیح |
| پیشگیری از پره اکلامپسی | در زنان دارای خطر بالای پره اکلامپسی، آسپرین کم دوز می تواند طبق نظر پزشک برای کاهش احتمال این عارضه تجویز شود. |
| کاهش برخی عوارض مرتبط با پره اکلامپسی | استفاده از آسپرین کم دوز در افراد واجد شرایط می تواند خطر برخی پیامدهای نامطلوب مرتبط با پره اکلامپسی را کاهش دهد. |
| بارداری های پرخطر | سابقه پره اکلامپسی، بارداری چندقلویی، فشار خون مزمن، بیماری کلیوی، دیابت نوع ۱ یا ۲ پیش از بارداری و برخی بیماری های خودایمنی از عوامل مهم خطر هستند. |
| برخی شرایط خاص پزشکی | بسته به سابقه فرد، وضعیت بارداری و تشخیص پزشک، ممکن است دلایل پزشکی دیگری برای تجویز آسپرین کم دوز وجود داشته باشد. |
بیشتر بخوانید: مصرف فولیک اسید در بارداری
عوارض آسپرین در بارداری
عوارض آسپرین در بارداری به مقدار مصرف، مدت استفاده و شرایط مادر و جنین بستگی دارد. آسپرین با دوز پایین که برای پیشگیری از پره اکلامپسی تجویز می شود، با مصرف دوزهای بالاتر برای درد و تب یکسان نیست. به همین دلیل، نباید اطلاعات مربوط به مصرف معمول آسپرین را با آسپرین کم دوز تجویزی یکسان در نظر گرفت. FDA درباره مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی در حدود هفته ۲۰ بارداری و پس از آن هشدارهایی صادر کرده است.
- افزایش احتمال خونریزی
- تحریک یا ناراحتی معده
- کبودی یا خونریزی آسان تر
- واکنش حساسیتی در افراد مستعد
- اختلال عملکرد کلیه جنین در شرایط مصرف نامناسب NSAIDها
- کاهش مایع آمنیوتیک در صورت مصرف نامناسب NSAID ها در بارداری
- افزایش خطر برخی عوارض جنینی در مصرف داروهای نامناسب یا دوزهای بالا
در چه ماهی آ.اس.آ در بارداری مصرف می شود؟
آ.اس.آ در بارداری، زمانی که برای پیشگیری از پره اکلامپسی تجویز شود، معمولاً از پایان سه ماهه اول بارداری آغاز می شود. توصیه ACOG و SMFM شروع مصرف آسپرین کم دوز را بین هفته های ۱۲ تا ۲۸ بارداری، با شرایط ایده آل شروع پیش از هفته ۱۶، عنوان می کند. بنابراین نمی توان یک ماه مشخص را برای همه زنان باردار تعیین کرد.
پزشک بر اساس سابقه پزشکی، عوامل خطر و شرایط بارداری زمان شروع دارو را مشخص می کند. برای مثال، زنی که سابقه پره اکلامپسی دارد ممکن است در گروهی قرار بگیرد که مصرف آسپرین کم دوز برای او توصیه شود. همچنین شروع آسپرین در ماه های مختلف بارداری باید با تشخیص پزشک انجام شود و مصرف خودسرانه آن توصیه نمی شود. زمان شروع، دوز و مدت مصرف برای هر فرد می تواند متفاوت باشد.
دوز مصرف آسپرین در بارداری چقدر است؟
دوز مصرف آسپرین در بارداری باید بر اساس علت تجویز و شرایط پزشکی مادر تعیین شود. برای پیشگیری از پره اکلامپسی، توصیه USPSTF استفاده از آسپرین کم دوز ۸۱ میلی گرم در روز برای افراد پرخطر است. در مطالعات، دوزهای ۶۰ تا ۱۵۰ میلی گرم در روز نیز بررسی شده اند، اما مقدار دقیق دارو باید مطابق نظر پزشک باشد.
| شرایط | نکته مهم |
| آسپرین کم دوز برای پیشگیری از پره اکلامپسی | در توصیه های آمریکا، ۸۱ میلی گرم در روز برای افراد واجد شرایط استفاده می شود. |
| دوزهای بالاتر آسپرین | نباید در دوران بارداری بدون تجویز پزشک مصرف شوند، زیرا میزان خطر و کاربرد آنها با آسپرین کم دوز متفاوت است. |
| مصرف برای درد یا تب | آسپرین نباید به صورت خودسرانه برای درمان درد یا تب در بارداری استفاده شود و انتخاب دارو باید با نظر پزشک انجام شود. |
| فراموش کردن یک نوبت | درباره نحوه جبران دوز فراموش شده باید مطابق دستور پزشک یا داروساز عمل شود و نباید مقدار دارو خودسرانه دو برابر شود. |
| قطع دارو | در صورتی که آسپرین برای پیشگیری از عوارض بارداری تجویز شده باشد، قطع آن باید با نظر پزشک انجام شود. |
بیشتر بخوانید: مصرف قرص متفورمین در بارداری
بهترین زمان مصرف آ اس آ در بارداری
بهترین زمان مصرف آ اس آ در بارداری به دستور پزشک و علت تجویز دارو بستگی دارد. در صورتی که آسپرین کم دوز برای پیشگیری از پره اکلامپسی تجویز شده باشد، اصل مهم تر از ساعت دقیق مصرف، رعایت منظم برنامه روزانه و مصرف مطابق دستور پزشک است. ACOG شروع آسپرین کم دوز را بین هفته های ۱۲ تا ۲۸ و به طور ایده آل پیش از هفته ۱۶ توصیه می کند.
| موضوع | توضیح |
| زمان شروع در بارداری | در افراد واجد شرایط، معمولاً بین هفته ۱۲ تا ۲۸ آغاز می شود و شروع پیش از هفته ۱۶ ایده آل در نظر گرفته شده است. |
| ساعت مصرف در طول روز | ساعت دقیق مصرف باید بر اساس دستور پزشک تعیین شود؛ مهم است دارو به صورت منظم و طبق برنامه مصرف شود. |
| همراه غذا یا بدون غذا | در صورت حساسیت یا ناراحتی معده، درباره نحوه مصرف دارو باید با پزشک یا داروساز مشورت شود. |
| مصرف همزمان با داروهای دیگر | مصرف همزمان داروهای مؤثر بر انعقاد خون یا داروهای دیگر باید به پزشک اطلاع داده شود تا احتمال تداخل و خونریزی بررسی شود. |
| تغییر زمان مصرف | تغییر خودسرانه زمان یا مقدار مصرف توصیه نمی شود و در صورت وجود مشکل باید با پزشک هماهنگ شود. |
نکته مهم این است که «بهترین زمان» برای یک فرد ممکن است با فرد دیگر متفاوت باشد؛ بنابراین دستور پزشک باید بر توصیه های عمومی اولویت داشته باشد.
مصرف آسپرین در بارداری تا چند هفتگی ادامه دارد؟
مدت ادامه مصرف آسپرین در بارداری به علت تجویز و شرایط فرد بستگی دارد. طبق توصیه ACOG و SMFM، زمانی که آسپرین کم دوز برای پیشگیری از پره اکلامپسی تجویز شده باشد، می تواند پس از شروع بین هفته های ۱۲ تا ۲۸ تا زمان زایمان ادامه پیدا کند.
با این حال، در برخی شرایط ممکن است پزشک بر اساس وضعیت مادر، خطر خونریزی، برنامه زایمان یا سایر عوامل، زمان قطع دارو را متفاوت تعیین کند. بنابراین نباید یک هفته مشخص را برای تمام زنان باردار به عنوان زمان قطع آسپرین در نظر گرفت.
از طرف دیگر، مصرف آسپرین یا سایر NSAIDها با هدف درمان درد و تب موضوع متفاوتی است و FDA درباره مصرف NSAIDها از حدود هفته ۲۰ بارداری به بعد هشدار داده است. اگر قرص ASA برای شما تجویز شده است، قطع، ادامه یا تغییر دوز آن باید با بهترین متخصص زنان و زایمان در تهران هماهنگ شود.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، مصرف آسپرین در بارداری در شرایط خاص می تواند بخشی از برنامه پیشگیری از عوارضی مانند پره اکلامپسی باشد، اما برای همه زنان باردار توصیه نمی شود. آسپرین کم دوز تجویزی با مصرف دوزهای بالاتر آسپرین برای درد یا تب تفاوت دارد. در افراد واجد شرایط، شروع آسپرین کم دوز معمولاً از هفته ۱۲ تا ۲۸ و ترجیحاً پیش از هفته ۱۶ توصیه شده است. مقدار و مدت مصرف نیز باید بر اساس شرایط مادر و نظر پزشک تعیین شود. مصرف خودسرانه آسپرین در دوران بارداری می تواند خطراتی برای مادر و جنین ایجاد کند. همچنین FDA درباره مصرف NSAID ها از حدود هفته ۲۰ بارداری به بعد هشدار داده است، هرچند آسپرین کم دوز ۸۱ میلی گرمی تجویزی برای برخی شرایط بارداری استثنا محسوب می شود.
